Menu

Emekli Büyükelçi A. Oğuz ÇELİKKOL, Stratejist Dergisi Editörü Ali SEMİN’e Suriye’deki İç Savaşı ve Adana Mutabakatı’nı Değerlendirdi

2011 yılından beri Suriye’deki olaylar önce ayaklanma ve krizle başlamış, ardından iç savaşa dönüşmüştür. Suriye’deki gelişmeler ışığında, aslında 2011’den ziyade 2018 yılının Suriye için nasıl geçtiğini; özellikle Astana sürecinden sonra Ankara, Tahran, Soçi görüşmeleri ve Suriye muhalefeti, hükümeti gibi etmenler ile Suriye’deki gelişmeleri değerlendirdiğimiz zaman Suriye şuan ne aşamadadır, nasıl bir duruma gelmiştir?

Oğuz Çelikkol: Suriye’de Türkiye’nin menfaatlerini ilgilendiren pek çok sorun var. Bunlardan biri Suriye’de iç savaşın devam etmesi. Suriye’de bütün ülkeyi birleştirebilecek, ülkeyi yönetebilecek, göçmenlerin geri dönmesini sağlayabilecek ve Suriye’nin yeniden inşası için gerekli alt yapıyı oluşturabilecek bir yönetim yok. İlk başta İran’ın Hizbullah yoluyla, daha sonradan doğrudan müdahaleleriyle ve 2015 yılında bu kez Rusya’nın savaşa katılmasıyla rejim güçlenmiş durumda. Ama rejim ülkeyi birleştirerek yönetebilecek bir durumda değil. Çünkü rejime karşı hala büyük bir muhalefet var, Suriye içinde ciddi problemler var; bu rejimi meşru kabul etmeyen küresel güçler, bölgesel güçler var.

O bakımdan, Suriye’de her şeyden önce bütün dünyanın, uluslararası toplumun kabul edebileceği meşru bir yönetim kurulması gerekli. 2011 yılından bu yana Suriye rejimi Arap Ligi’nin üyesi bile değil. İfade etmek istediğim şuanda Suriye’de meşru, bütün dünyanın kabul edebileceği bir yönetim olmadığıdır. ABD ve AB‘den gelen rejimin meşruiyetini kaybetti yönünde birçok açıklama var. Suriye’de yönetim meşruluğunu ancak bütün Suriye halkını birleştirebilecek bir anayasa ortaya çıkartılmasıyla kazanabilir. Bu durum Rusya tarafından da görülüyor. Anayasa komitesinin kurulması, anayasa üzerinde çalışma, yeni bir anayasa fikri zaten bu amaçla ortaya konuluyor. Yeni bir anayasa yapılması, bu anayasa çerçevesinde Suriye’de uluslararası denetim altında genel seçimlerin gerçekleştirilmesi, bu genel seçimlerin bugüne kadar Suriye’de yapılanlar gibi göstermelik olmaması, uluslararası standartlara uygun şekilde uluslararası denetim altında yapılması gerekiyor. Ancak yeni bir Anayasa ve gerçek seçimlerden sonra Suriye’de Suriye halkının ve bütün Dünyanın kabul edilebileceği bir yönetim ortaya çıkabilecektir.

MAKALENİN DEVAMINI DERGİMİZE ABONE OLARAK OKUYA BİLİRSİNİZ...

Go Back

Bu yazı için yorumlar devre dışı bırakıldı.